Xylem stuurt grootste pompgemaal Apeldoorn slim aan

Pompgemaal Apeldoorn

Voor de grootschalige renovatie van het pompgemaal Anklaar in Apeldoorn koos Xylem voor een opstelling met vier dezelfde pompen in combinatie met een slimme regeling. Hierdoor is het grootste gemaal van Apeldoorn efficiënter, energiezuiniger en op afstand te monitoren.

De gemeente Apeldoorn beschikt over een kilometerslang rioolnetwerk met meer dan duizend gemalen. Het grootste gemaal – Anklaar – is tevens één van de oudste en stamt uit 1975. De vorige installatie bestond uit twee persleidingen met verschillende diameters en vijf pompen om het regen- en afvalwater te verpompen. De eerste heeft een diameter van 500 mm en voert het afvalwater af. Wanneer er veel regen valt, schakelt de 800 mm leiding bij om voldoende capaciteit te leveren.

De gemeente ging in 2019 over tot een grootschalige renovatie. Daarbij werd rekening gehouden met een stijgend aantal inwoners wat dus meer rioolcapaciteit impliceert. In samenwerking met vaste partner Xylem en Pannekoek GWW werd een geoptimaliseerd voorontwerp uitgetekend waarbij naast vernieuwing ook werd gekeken naar optimalisatie, zowel op vlak van minimale slijtage als energieverbruik.

"In de oude situatie werden de pompen niet gelijkmatig belast. Zo draaiden de kleinere pompen afwisselend met veel starts en stops en op een vast toerental, terwijl de grotere pompen alleen werden bijgeschakeld bij heftige regenval. Dit leidde tot zeer verschillende onderhoudsbehoeften en een onnodig hoog energieverbruik”, vertelt Cees Petersen van de afdeling Beheer en Onderhoud van de gemeente Apeldoorn.

Slimme pompen

Xylem koos voor een ontwerp met vier dezelfde pompen (type Flygt NP3301) voorzien van frequentieregelaars. De aanstroming naar de pompen is hydraulisch geoptimaliseerd en in de persleidingen zijn elektrisch bediende afsluiters voorzien. Een nieuwe besturing stuurt de pompen aan op basis van het benodigde debiet en is gebaseerd op niveaumetingen in de kelder, druk- en flowmetingen in de relevante leidingen en het toerental van de pompen.

Dankzij deze slimme besturing maken de vier pompen ongeveer allemaal hetzelfde aantal draaiuren en hebben hiermee een vergelijkbaar onderhoudsinterval. De slimme besturing berekent daarnaast ook nauwkeurig wat het beste moment is om een volgende pomp bij te schakelen. Door deze intelligentie is de totale installatie met een volledige capaciteit van 4500 m3/uur in staat om met een lager energieverbruik te draaien.

Drie maanden tijdwinst

Het ontwerp is in onderling overleg zo kostenefficiënt mogelijk opgezet met een strakke planning voor de uitvoering. Uiteindelijk begon een bouwteam met de gemeente Apeldoorn, Xylem en Pannekoek GWW in november met voorbereiding en engineering om in april effectief ter plaatse te starten. Half juni kon het gerenoveerde pompgemaal al in bedrijf worden genomen.

“De combinatie van een nauwkeurige voorbereiding in bouwteamverband, een zeer strakke planning en een goed georganiseerde uitvoering hebben ons uiteindelijk een tijdwinst van maar liefst drie maanden opgeleverd. Ondanks de extra uitdagingen op vlak van levertermijnen die de pandemie met zich meebracht”, zegt Ruud Kamphorst, werkvoorbereider bij Pannekoek GWW.