Industrie krimpt in 2020 met ruim 5%

 

Grote onzekerheid door Coronavirus

In dit vooruitzicht zijn we uitgegaan van de uitgangspunten voor de ontwikkeling van de economie uit het ING basisscenario. Tegelijkertijd zijn de onzekerheden groot en zijn er ook scenario’s denkbaar waarin de economie sterker krimpt. De onzekerheidsmarge rondom de ramingen in dit bericht is daardoor ook groter dan gebruikelijk
  • De industrie krimpt in 2020 met 5,5% na de klap in de eerste maanden van de coronacrisis.
  • Onderliggend zijn er flinke verschillen: de automotive is hard geraakt vanwege het stilleggen van de productie, terwijl machinebouwers juist doorgroeien.
  • Verschillende indicatoren wijzen op verbetering van de omstandigheden, waardoor het tweede deel van 2020 naar verwachting rooskleuriger verloopt.

Krimp voor industrie in 2020 onvermijdelijk

De industrie werd door verstoringen in de toeleveringsketen al vroeg geraakt door de corona crisis. Vraaguitval zorgde daarna voor nog meer uitdagingen. Dit heeft zich door de nog gevulde orderportefeuilles in de loop van het voorjaar vertaald in lagere productie. Voor heel 2020 wordt in het basisscenario een productieafname van 5,5% verwacht. De voedingsindustrie heeft te maken met een sterk dalende vraag vanuit de foodservice (m.n. horeca) en teruglopende export, die resulteert in een krimp van 3,5% in 2020. De chemie heeft last van de coronacrisis en krimpt, ondanks een brede spreiding in eindmarkten, met 5%. In de technologische industrie  neemt de productie met 7% af, hoewel de prestaties sterk uiteen lopen. De hightechindustrie (elektrotechnische industrie en machinebouw) groeit nog licht, maar de automotive industrie is hard geraakt door corona. 

Sterke productiekrimp in tweede kwartaal 2020

Na een periode van kwakkelen, daalde het volume in de industrie in het tweede kwartaal van 2020 sterk. De productie in de automotive stortte in april in, omdat VDL Nedcar, Scania en DAF Trucks hun fabrieken tijdelijk sloten. Van de ingestorte vraag naar auto’s had ook de aan de automotive toeleverende industrie last. De productie blijft hier ook de rest van het jaar nog beduidend lager liggen dan vorig jaar. Voor de foodindustrie nam de vraag vanuit supermarkten toe, maar daalde deze vanuit de horeca en het buitenland. Binnen de chemie was ook sprake van krimp met afnemende productie in de petrochemie, ondanks een heropleving van plastics. De machinebouw had wel een goed kwartaal door het aantrekken van de vraag naar halfgeleiders.

Export teruggevallen, maar positieve signalen voor rest van 2020

De export, een belangrijke pijler voor de industrie, is in 2020 sterk teruggevallen. De krimp bedroeg in het tweede kwartaal zelfs 17%. In juli hintte de NEVI PMI nieuwe export orders index, na een behoorlijke stijging, nog op een kleine daling. Deze en andere indicatoren laten wel een beduidend betere situatie zien dan aan het begin van het 2e kwartaal. De wereldwijde industriële productie lijkt bovendien aan te trekken. Bij Duitse industriële bedrijven - waaronder veel afnemers van Nederlandse producten - veerden de orders in juli flink op. Ook de belangrijke eindmarkt van halfgeleiders laat verdere groei zien, gedreven door de vraag naar geheugen chips. Verder herstel van de Europese  en wereldeconomie kan de exporten doen aantrekken.

Vertrouwensindicatoren verbeteren

Uit de COEN enquête blijkt ook dat de industrie veel positiever gestemd is over de productie, omzet, personeelssterkte in de tweede helft van 2020, al hebben de pessimisten nog de overhand. Uit de NEVI-PMI Toekomstige productie index blijkt dat ondernemers groei voor het komende jaar verwachten. De index voor nieuwe orders staat inmiddels op 49,3, net onder de grens tussen daling en groei van het aantal ontvangen orders. In het basiscenario wordt voor 2021 een groei van 2% in de industrie verwacht.

De lange termijn gevolgen van de coronacrisis

De gevolgen van de coronacrisis kunnen naar verwachting ook in 2022 en 2023 nog invloed hebben op de industrie. Hieronder staan twee mogelijke toekomstrichtingen voor de ontwikkelingen op vier gebieden. In het “terug naar normaal’ lange termijn scenario komt het virus onder controle en trekt de economie weer aan. In het ‘blijvende verandering’ scenario blijft het virus voor langere tijd bij ons en blijft de economie langere tijd in recessie.