Gericht opleiden loont

Breder inzetbaar personeel

Door de bomen het bos weer zien, is wat waard…

Wie in de fabriek van Agrifac loopt, ziet in de eerste werkhal manshoge velgen met terreinbanden, grote losse cabines en indrukwekkende frames. Medewerkers zijn er bezig met flexibele leidingen en gigantische steeksleutels. De naastgelegen hallen herbergen onder meer een onderdelenmagazijn en een lakstraat. In de achterste hal wachten diverse typen Condor-veldspuiten op de klant. De ene wekt ontzag omdat die zijn sproeibomen langszij heeft uitgevouwen tot een spanwijdte van 51 meter en maar net binnen de roldeuren past. De andere is imposant omdat je rechtop onder het hydraulisch in hoogte verstelbare onderstel kunt doorlopen. Deze bodemvrijheid maakt haar, in combinatie met de eveneens hydraulisch verstelbare spoorbreedte, geschikt om elk gewas te besproeien.

Bij de productie van de veldspuiten is kennis van hydrauliek essentieel. Product Improvement medewerker Ramon Eulen, die onder meer de werkplaats leidt en medewerkers begeleidt, merkte dat een aantal nieuwe mensen behoefte had aan meer kennis. ‘Hydrauliek is simpel gezegd de verplaatsing van een vloeistof, meestal olie, om constructies beweegbaar of draaibaar te maken. Je bent daarbij afhankelijk van drukken, temperaturen en volumestromen en daar horen referenties en componentenleer bij. Reguliere mbo-opleidingen gaan daar niet diep op in. Mensen met zo’n diploma hebben wel technisch inzicht en een technische basiskennis, maar die is niet productgericht. De laatste jaren is ons bedrijf flink gegroeid en zijn er daardoor collega’s bijgekomen die de specifieke kennis missen. Daarom maken wij gebruik van ROVC-cursussen, zowel Hydrauliek als Pneumatiek en Elektrotechniek.’

Incompany

Zolang het een of twee nieuwe collega’s per jaar betreft, mogen zij een avondopleiding volgen. Totdat het ineens om een groep van tien ging, van wie de meesten een vmbo- of mbo-diploma hadden of ander werk hadden gedaan. Daarbij waren ook magazijnmedewerkers die de onderdelen en hun toepassing beter moesten leren kennen. ‘ROVC stelde toen voor om de cursus Basis hydrauliek hier intern overdag te laten plaatsvinden en in één keer de hele groep op te leiden’, herinnert Eulen zich. Snel daarna kwam een docent op bezoek bij Agrifac. ‘Die heeft een hele dag meegelopen. Hij bekeek het bedrijf, de werkplaats, de machines, en sprak uitgebreid met ons. Hij bleek dezelfde taal te spreken, kende de praktijk en de laatste ontwikkelingen. Ik nam schema’s met hem door van de producten, de hydrauliek en alles wat erbij komt kijken. Daar heeft hij de cursus op gebouwd.’

Direct toepassen

In het voorjaar gaf de docent zijn tweedaagse cursus. Tot ieders tevredenheid. ‘Hij verstond zijn vak en kon goed weergeven, eigenlijk in kindertaal, wat hij bedoelde. Hij legde in vijf woorden uit waar anderen er honderd voor nodig hebben.’ De hogere prijs van een cursus-op-maat weegt zeker op tegen de voordelen van zo’n incompanyopleiding, merkte Eulen. ‘Een standaard avondopleiding is universeel, want de deelnemers komen uit diverse sectoren. Je leert basisformules en -berekeningen, maar wat je daarvan in je werk kunt gebruiken is minder dan wanneer je op eigen machines praktijkopdrachten uitvoert. Als een cursus echt gericht is op jouw product, leer je precies dát wat je moet weten voor je eigen praktijk. En wanneer je als collega’s onder elkaar oefent aan apparatuur waarmee je dagelijks werkt, kun je het geleerde direct toepassen.’

Zelfstandiger en professioneler

Het resultaat was ernaar. Blij met een certificaat op zak bleken de medewerkers bovendien meer gemotiveerd en zelfstandiger en professioneler te kunnen werken. Ook zijn ze breder inzetbaar. ‘Ze werken gewoon heel anders dan toen ze begonnen’, aldus Eulen. ‘Ze weten beter waar ze mee bezig zijn, hebben minder begeleiding nodig, stellen minder vragen. Dat maakt hen ook productiever en sneller. Zelf werk ik ook effectiever; omdat ik minder vragen krijg, ben ik voor sommigen zelfs overbodig geworden (lacht). We hebben dat effect niet meetbaar gemaakt, maar ik ervaar het elke dag duidelijk.’ Agrifac brengt het rendement van opleidingen niet exact in kaart, beaamt Monique Jager-Kruisdijk van HRM, die verantwoordelijk is voor personeelszaken. ‘Je zou het rendement kunnen afmeten aan de daling van het aantal machines die vanwege een storing terugkomen naar de fabriek. Of aan het feit dat de serviceafdeling minder vaak op pad moet om storingen in het veld op te lossen. Of aan het sneller en effectiever werken. Maar daarvan houden we geen cijfers bij in relatie tot opleidingen.’

Veel vrijheid

De directie van Agrifac vertrouwt volledig op de signalen van de werkvloer, vertelt Jager-Kruisdijk. De productiemanager geeft aan HRM door wanneer hij vindt dat technische medewerkers een opleiding kunnen gebruiken of wanneer iemand er zelf om vraagt. Een of twee keer per jaar werkt Jager-Kruisdijk dit uit in een aanvraag bij het opleidingsinstituut. ‘De directie vindt dat iedereen goed geschoold moet zijn en mee moet groeien met het product. Wie dat intern niet kan leren, mag een cursus volgen. Daar hebben we veel vrijheid in.’ Het bedrijf hanteert geen jaarlijks budget voor opleidingen. ‘Alle medewerkers zijn even belangrijk. Als iemand een cursus nodig heeft omdat hij zijn werk niet goed kan doen en het bedrijf zit al boven het budget, kun je iemand toch geen jaar laten wachten?’

Vooruitstrevend

Mede dankzij het scholingsbeleid is Agrifac sinds 1939 uitgegroeid tot een vooruitstrevend bedrijf met 120 medewerkers, van wie veertig in de werkplaats. ‘Door te zorgen dat je mensen ook door scholing bij de tijd blijven, kun je je producten volgens de laatste technieken produceren, efficiënter werken en de innovaties doorvoeren waar de klanten om vragen’, zegt Eulen. ‘We proberen altijd onze concurrenten een stap voor te zijn. Onze machines zijn bedienbaar met een touchscreen en gps; dat hebben concurrenten ook, maar wij hadden dat drie jaar geleden al. Met die verstelbaarheid in hoogte zijn wíj begonnen. We zijn alweer met volgende innovaties bezig, zoals een traploos instelbaar onderstel, waardoor de cabine ook op hellingen verticaal blijft. Door te vragen wat onze klanten willen, komen ideeën bovendrijven waar ons ontwikkelingsteam mee verder kan. Als wij zo blijven groeien en de machines zich verder ontwikkelen, zijn ook de komende jaren opleidingen nodig. Als het dan weer een groep is, kijken we of het incompany kan.’

Een leven lang leren

‘Dit verhaal van Agrifac is een goed voorbeeld van hoe opleiden bij het bedrijf is ingeburgerd’, vertelt Roel Greutink, manager business development van ROVC. ‘We zien dat bij veel technische bedrijven. Binnen deze branche is, mede dankzij het steeds veranderende en innovatieve karakter van de markt, het principe van een leven lang leren altijd belangrijk geweest. Het volgen van (veel) losse cursussen is voor technici eerder regel dan uitzondering.’ Greutink vertelt dat de keuze voor een opleiding voorheen vaak werd gebaseerd op een spontane gebeurtenis van die dag. Een monteur maakt een fout in de volumestromen en prompt werd hij naar een training gestuurd om een dergelijke fout voortaan te voorkomen. De gedachte was: het kan nooit kwaad om iets bij te leren. Daar is inderdaad wat voor te zeggen, want geen onderhoudsmonteur is er ooit op achteruit gegaan door het volgen van een cursus. Toch heeft Greutink een waarschuwing: ‘Op deze manier ontstaat echter wel een wirwar aan certificaten en diploma’s, waardoor je als opleidingsverantwoordelijke bij een bedrijf door de bomen het bos niet meer ziet. Daarmee loop je het risico dat werknemers niet optimaal worden opgeleid.’

Door de bomen het bos weer zien

Gelukkig weet ROVC een goede oplossing om het bos weer te kunnen zien. Het kan voor een HR-manager of opleidingsverantwoordelijke in een technisch bedrijf een flinke uitdaging zijn om de wirwar aan losse cursussen in een strak Persoonlijk OntwikkelPlan (POP) op te nemen. Een beroepsprofiel daarentegen, met bijbehorende opleiding, geeft handvatten om het juiste ontwikkelpad voor personeel uit te stippelen. Greutink: ‘De truc is het aannemen van een gedachtegang die we van oudsher niet gewend zijn. Neem een servicemonteur bij Agrifac. Binnen het klassieke denkframe wordt de specifieke werkomgeving centraal gesteld, in dit geval de veldspuiten en suikerbietrooiers. Maar eigenlijk zouden hier de techniek en de benodigde vaardigheden het uitgangspunt moeten zijn. Het inspecteren van een veldspuit is op een flink aantal punten te vergelijken met het inspecteren van andere machines die ook werken op basis van hydrauliek. In de basis zijn de machines technisch hetzelfde, terwijl ze in uiterlijk en toepassing flink kunnen verschillen. De vaardigheden (inspecteren, storingzoeken, onderhoud plegen en repareren) van de servicemonteur zijn altijd het vertrekpunt. Dat is wat er ook bij Agrifac gebeurd is: een cursus hydrauliek in plaats van het bijspijkeren van kennis over machines.’

[tabs] [tab title="Een lesje hydrauliek"]

Hoe ziet zo’n les hydrauliek er nu in de praktijk uit? De cursus Basis hydrauliek bij ROVC begint altijd met een voorstelrondje. Waar komen alle cursisten vandaan? Wat is hun ervaring en kennisniveau? Dit is voor een docent belangrijk om het niveau van lesgeven af te kunnen stemmen op de groep. Dan begint de dag met een eenvoudig schema, waarin de cursisten de functie en werking van de belangrijkste hydraulische componenten moeten kunnen verklaren. Vervolgens krijgen cursisten praktijkgerichte theorie over de functie en werking van componenten zoals pompen, motoren, cilinders, kleppen, schuiven, (overdruk)ventielen, filters, olie, reservoirs, maar ook over meetapparatuur en slangen. Bij alle cursussen wordt de theorie veel afgewisseld met de praktijk. In het geval van Agrifac, waar de cursus incompany werd gegeven, loop je dan van de cursusruimte naar de machines op de werkplek. Op die manier wordt een schema direct tot leven gebracht. Is die pomp veel groter dan de cursist dacht? Of juist kleiner? En waar zitten die kleppen in de werkelijkheid? De vertaalslag naar de praktijk is er dan direct. Meestal krijgen cursisten aan het einde van de dag wat huiswerk mee, zodat ze ook tijdens hun dagelijkse werkzaamheden met het geleerde aan de gang blijven. Aan het einde van de cursus is het de bedoeling dat cursisten hydraulische componenten herkennen in een aandrijfsysteem, de functie en werking van de belangrijkste hydraulische componenten kunnen verklaren, net als de werking van een eenvoudig hydraulisch systeem.

[/tab] [tab title="Over Agrifac Machinery"]

Agrifac is marktleider in zelfrijdende veldspuiten en produceert ook suikerbietenrooiers, met als hoofdkenmerken: innovatief en bedieningsgemak. Het bedrijf ontwerpt alle machines volgens het ‘4E for growers’-concept – Efficiency, Economy, Ergonomy en Ecology – met een groeiende rol voor Ecology in de vorm van duurzaamheid en milieuvriendelijkheid. Agrifac opereert wereldwijd vanuit Steenwijk en een verkoop- en servicekantoor in March, Engeland.

[/tab] [tab title="Over ROVC"]

ROVC verzorgt al 45 jaar technische opleidingen aan volwassenen. Jaarlijks volgen meer dan 13.000 mensen een opleiding bij ROVC. Deze opleidingen hebben altijd een praktijkgerichte insteek. Het ROVC TechCenter heeft een practicumruimte van ruim 2750 m2 en biedt een grote variëteit aan cursussen voor diverse vakgebieden; van industriële automatisering tot werktuigbouw en van elektrotechniek tot koude- en installatietechniek.

[/tab] [/tabs]
Meer over
Lees ook
Universiteit Twente en Vrije Universiteit werken aan technische opleiding

Universiteit Twente en Vrije Universiteit werken aan technische opleiding

Studenten die in Noord-Holland wonen, kunnen vanaf 2019 óók dichtbij huis een technische opleiding volgen. De Universiteit Twente (UT) en de Vrije Universiteit (VU) willen vanaf dat collegejaar gezamenlijk een engineeringopleiding aanbieden in Amsterdam. Beide universiteiten willen met het aanbieden van een technische bachelor in de hoofdstad meer jongeren...

Opleiding ATEX en explosieveiligheid van installaties

Opleiding ATEX en explosieveiligheid van installaties

Op 17 november 2016 start opnieuw de post-bachelor opleiding ‘EBPEX, Engineeren en beoordelen van explosieveilige installaties’. Vereiste In de Duurzaamheidsfabriek in Dordrecht hebben diverse technici, engineers en projectleiders eerder deze praktijkgerichte opleiding gevolgd. Explosieveiligheid is vastgelegd in regel- en wetgeving door middel van...

Meiden beter in bèta dan jongens

Meiden beter in bèta dan jongens

Meiden ligt bèta beter Meisjes zijn de afgelopen vijf jaar beter geworden in bèta vakken dan jongens. Dat komt, doordat ze natuur- en scheikunde, wiskunde, techniek en biologie ook écht leuk vinden. Jongens scoren dit schooljaar alleen nog hoger voor natuurkunde, namelijk een 6,54. Het verschil is echter te verwaarlozen. Voor scheikunde haalden de meisjes...