De hightech achter uw croissants

croissant transport

Als techneut of ingenieur ben je het liefst met innovatie en doorontwikkeling van technische installaties bezig. Maar een succesvol bedrijf ontkomt er niet aan om ook over de intellectueel eigendom strategie na te denken. ‘Ook de lettertjes moeten kloppen.’

De firma Rademaker is wereldwijd één van de belangrijkste spelers op het gebied van deegverwerkingslijnen voor industriële bakkerijen 'Van deegkuip tot verpakking. Het eindproduct kan een afgebakken deegproduct zijn dat vers wordt verkocht. Maar het kan bijvoorbeeld ook een halffabricaat zijn dat in ingevroren toestand naar de plaats van bestemming wordt gebracht om daar te worden afgebakken’, aldus Roland Kals, CEO van Rademaker. De deegverwerkingslijnen vormen de kernexpertise van het in Culemborg gevestigde bedrijf. Maar als turn key-leverancier kan Rademaker ook de overige bakkerijapparatuur leveren, waarbij nauw wordt samenwerkt met de betreffende leveranciers.

Slimme productielijnen

Je ziet het in de winkel de laatste 15 jaar: er liggen steeds meer soorten croissants en broodjes en in de supermarkten breidt het assortiment pizza’s en quiches enorm uit. De consument is veeleisender geworden. Zowel ten aanzien van de kwaliteit van producten als ten aanzien van de variëteit aan producten. Dat zie je bijvoorbeeld in de toegenomen vraag naar glutenvrije deegsoorten. ‘Die trend gaat alleen maar door. In de productie daarvan heb je technologisch hoogwaardige productielijnen nodig,’ aldus Kals. ‘De voedingsmiddelenindustrie wil meer keuze aan kunnen bieden, maar gaat niet voor ieder product een nieuwe productielijn aanschaffen. Flexibiliteit, machines voor verschillende eindproducten en snel kunnen wisselen van productieproces is in de industriële bakkerswereld in toenemende mate van belang.’ Daarnaast is het wenselijk de uniformiteit van de losse producten zo hoog mogelijk te houden. Dat geldt voor kwaliteit, maar ook voor vorm en exact gewicht.

Eén van de gepatenteerde innovaties van het bedrijf is een systeem om tot een zeer nauwkeurig bepaald constant soortelijk gewicht en zeer nauwkeurig bepaalde soortelijke dichtheid van deeg te komen. Vaak komt deeg in een lange plak voorbij op een lopende band, misschien net niet helemaal consistent. Met verschillende load cellen wordt het deeg door de lopende band heen gewogen. ‘De echte moeilijkheid zit hem dan in het terugkoppelen van die informatie naar de rest van de productielijn, zodat daar minieme wijzigingen in het proces plaatsvinden en er toch een consistent product uitrolt. Het is hoogtechnologisch wat wij doen,’ aldus Kals.

En hoe zie je dit in het eindproduct? ‘Neem een product als een croissant, die van een opgerolde plak bladerdeeg gemaakt wordt. Het eind van die plak is een smalle punt. Als je dat proces niet letterlijk tot in de puntjes beheerst, krullen de puntjes bij het afbakken op, en verbranden ze. Door allerlei maatregelen in het productieproces gebeurt dat met onze croissants niet. Je ziet grote kwaliteitsverschillen – en daardoor prijsverschillen – die worden mogelijk gemaakt door slimme technologie.’

Slim en dus patenteerbaar

Ook octrooigemachtigde Bram van Oeffelt is gefascineerd door de machines van Rademaker. ‘Er wordt gesneden, gewogen en rekening gehouden met minimale verspilling van grondstoffen. Elektromechanica, sensoriek en aansturing heb ik altijd boeiend gevonden. Je kunt heel nauwkeurig het trapezium dat nodig is voor een croissant uitsnijden, maar daarbij treden er altijd snijverliezen op, en de vraag is bijvoorbeeld: kun je dat weggesneden deeg weer de productielijn inleiden? Als er kaas op een pizza gestrooid wordt en er valt iets naast wil je dat ook niet weg hoeven gooien.’ Op alle fronten ziet Van Oeffelt de R&D inspanningen van het bedrijf voorbijkomen om de machines te verbeteren. En daar hoort dus ook aandacht voor intellectueel eigendom, met name patenten, bij.

‘Ik ben altijd één van de eersten die een kijkje in de keuken mag komen nemen als de creatieve technici hier wat nieuws bedenken,’ vervolgt Van Oeffelt. ‘Wat dan opvalt is dat iedereen die met R&D te maken heeft zich bewust is van het feit dat patenten kunnen helpen om de technologische voorsprong te behouden.’

Ook scant Rademaker samen met Van Oeffelt regelmatig de octrooidatabase op hun vakgebieden. ‘Wat voor patenten verlenen de octrooibureaus aan concurrenten? Hebben we er hinder van en moeten we daar tegenin gaan? Of kunnen wij er zonder problemen omheen werken?’ In een gesprek met Van Oeffelt en Kals wordt duidelijk dat maakbedrijven die aan de bovenkant van de markt opereren een deel van hun inspanningen echt moeten richten op een goede eigendom-strategie en het tegengaan van inbreuk. ‘Ook dat komt voor, en soms komt het tot een rechtszaak. Maar onze inzet is om het niet zover te laten komen.’

Kals besluit desgevraagd: ‘Ik heb geen panklare rekensom over wat onze IP-strategie kost. Wel weet ik dat ons hoofd R&D, juristen en enkele betrokken technici die boven de materie staan de waarde van nieuwe vondsten altijd beoordelen. Vervolgens maken we een strategische keus in wat we patenteren. De kunst is om dit alles interessant te houden en dus de juiste balans te vinden tussen het creatieve proces en de noodzakelijke administratieve inspanningen. Gezamenlijk met Patentwerk slagen we daar heel goed in.’

breadline

Wilt u meer informatie over een van de gespecialiseerde octrooibureaus? Kijk dan op de website van de Orde van Octrooigemachtigden.