Wat we leren van een crisis

Ron Verleun

Ron Verleun, Raadslid Automatie | PMA

Als ooit de noodzaak van automatisering zicht­baar was, dan is het in deze tijd. Laten we vooropstellen dat het er niet om gaat misbruik te maken van een crisis zoals sommige mensen in de politiek elkaar verwijten. Maar laten we met een open vizier kijken naar de nood in de kritische sectoren, de risico’s die de productie voor die sectoren loopt en hoe je die op zou kunnen vangen met de mogelijkheden van de hedendaagse technologie. 

Zeker in de meest kritische sectoren, dat wil zeggen alles rondom de medische sector maar ook de voedings­middelenindustrie, is de noodzaak voor een betrouwbare en stabiele productie helder. Waarbij de voortgang van die productie niet af zou moeten hangen van mensen.

Pas op, daarmee bedoel ik niet dat er geen mensen meer aan te pas moeten komen bij productieprocessen, alleen dat die mensen - of de fysieke aanwezigheid van hen - niet doorslaggevend is voor het al dan niet doorlopen van productie. Want hoe je het ook wendt of keert, ook mensen die in de productie-industrie werken, worden ziek. Ook in de kritische sectoren.

Meerdere uitdagingen

Een crisis als deze stelt ons dus voor meerdere uitdagingen. Mensen worden ziek. In grote aantallen. Die mensen moeten verzorgd worden, dus de benodigde middelen daarvoor moeten in voldoende aantallen beschikbaar zijn. En snel een beetje, graag. Tegelijkertijd worden er in de productie van die middelen ook mensen ziek. Zonder aanzien des persoons, leeftijd, functie of importantie. Dwars door alles heen vallen er gaten, die niet altijd even makkelijk op te vullen zijn. En dus wordt ook de continuïteit van de productie van cruciale producten geraakt. Dat kán bijna niet anders. Dergelijke cruciale producten moeten onder alle omstandigheden volgens strenge kwaliteitseisen geproduceerd (blijven) worden. Alle processen worden geraakt, terwijl er in bepaalde sectoren juist een versnelling nodig is.

Wereldwijd vinden er regelmatig grote rampen plaats. En hoe cru ook, we kunnen stellen dat die wellicht vaker grote impact zullen hebben. Concerns wereldwijd moeten daar op in kunnen spelen. Niet alleen bij medische calamiteiten, maar ook bij overstromingen, aardbevingen, orkanen. Het weerbeeld verandert. We moeten voorbereid zijn op extreme scenario’s - ook als die nu vergezocht lijken. Het ministerie is al een paar jaar bezig met het aanleggen van noodvoorraden voor medicijnen: ze zijn er gewoon nog steeds niet. We moeten lering trekken en maatregelen nemen. En die lering zal naar mijn inschatting onder andere zijn dat er noodzaak tot verdergaande automatisering bestaat. Op alle vlakken. Maar ook de noodzaak van het kritisch kijken naar de technieken en capaciteit.

Industrie

Een voorbeeld voor onze eigen industrie. Het bedrijf waar ik werk, verzorgt vaak inbedrijfstellingen in het buitenland. Daar gaat een medewerker fysiek naartoe. Dat is efficiënt, veilig ook, want deze medewerker zorgt niet alleen ter plaatse dat alles werkt en op de juiste manier is aangesloten, maar traint ook het personeel ter plaatse. Niet alleen kost dat flink wat capaciteit, maar in de huidige situatie mogen er geen mensen uit het buitenland in een fabriek komen. Dan verandert je definitie van efficiënt en word je gedwongen naar andere manieren te kijken. Dat gaat niet zonder slag of stoot en je zult hele goede overwegingen moeten maken. Want je hebt te maken met verschuivingen van werktijden, vertragingen in communicatie, bandbreedtes op die communicatie, en denk bijvoorbeeld aan de veiligheid. Samenwerken met een lokale medewerker vraagt om maxi­male communicatie, rekening houdend met mogelijk grote cultuurverschillen. Begrijpen we elkaar ook? Het heeft wat voeten in aarde, zullen we maar zeggen.

Productiebedrijf

Maar ook als productiebedrijf zelf. Ben je in een noodsituatie voorbereid op dergelijke omstandigheden? Stel, je behoort tot de cruciale sector want je maakt onderdelen voor medische apparatuur. Is je machinepark in staat om te upscalen? Kun je een hogere vraag aan, hoe is het met jouw risico op stilstand, zijn de componenten van je machine niet obsolete? Heb je bijstand van een leverancier die jou van haver tot gort kent en in of zelfs bij kan springen? Om elkaar zo goed te kennen, fungeer je dus echt als partners en heb je ook bij het maken  van risicoanalyses nauw contact met elkaar.

Verdergaande automatisering vraagt meer dan een robot in je lijn, een sensor die kwaliteit controleert en meer dan veiligheidsmaatregelen in je proces. Het vraagt om meer onafhankelijkheid van de mens, kennis van je proces, die vastleggen, data verzamelen en registreren, events in de productie vastleggen en analyseren. Mensen aanwijzen die het gaan regelen. Want iedereen heeft andere prioriteiten. Als je operator ziek is, kan je techneut misschien wel invallen. En met een beetje mazzel haal je je productie ook nog wel. Maar alle facetten in het bedrijf komen onder spanning te staan, kosten, onderhoud, administratieve processen, kwaliteits­bewaking. En juist bij kritische producten mogen er geen haperingen ontstaan, sterker nog, wordt er zelfs gevraagd om een hogere output. Dus is het belangrijk dat je meer in systemen vastlegt en minder afhankelijk bent van de mensen. Die krijgen dan een hele andere rol in je proces.

Crisis preparedness maakt het verschil

En hoe bepaal je wat nodig is in een crisis? Daarvoor maak je een crisis preparedness plan en dat doe je samen met specialisten. Een soort bezinning, zou je kunnen zeggen. Voor welke markten ben je van belang? Welke rampen gaan bepalen of jij een rol speelt? Daar móet je als producent over nadenken. Hoe goed kun je opschalen en wat als je te maken krijgt met capaciteitsuitval? Misschien ben je binnen een concern wel een cruciale leverancier, heb je een specialisme of een unieke rol. Dan móet je je verantwoordelijkheid nemen. Een RI&E en een disaster recovery plan zijn dan een must have.

Want of het nu gaat om acute behoefte of juist wegval van de vraag. Of een strategische positionering, niets is te voor­spellen. Maar voorbereiding kan wel het verschil maken.  Als je goed voorbereid bent, dan kun je snel schakelen. Schakel daarbij de juiste mensen in en zorg dat je deskundig advies inwint.