Hoe zorgen we voor voldoende automation-engineers over vijf jaar?

Als ik naar de instroomcijfers van mijn opleiding Elektrotechniek bij Avans Hogeschool in ‘s-Hertogenbosch kijk, dan zie ik dat die de afgelopen twee jaar zijn afgenomen. De bovenstaande vraag komt dan weleens in mij op. Vorig jaar had ik een klasje van twaalf tweedejaars automation studenten en toen ik zo’n tien geleden begon als docent zaten er vijfendertig automation studenten in het tweede jaar.

opleidingen2

De grootte van een opleiding heeft natuurlijk een ondergrens en er is ook een ondergrens aan de benodigde instroom van jonge automation-engineers. Sinds 2009 ben ik docent bij Avans Hogeschool in Den Bosch. De school zocht versterking en ik vond het goed aansluiten op het werk wat ik toen tien jaar gedaan had als education ­engineer bij Actemium. In die functie heb ik mee mogen werken aan het opzetten van het Edulab, maar ook kreeg ik de kans om een techniekpromotie-stichting op te zetten en vorm te geven. In 2000 werd er dus al een tekort gevoeld op de arbeidsmarkt door het bedrijf waar ik toen voor werkte. Alle techniekpromotie-acties die er geweest zijn in de afgelopen twintig jaar, hebben uiteindelijk niet geleid tot een grotere instroom in de techniek opleidingen.

opleidingen3

Moet er iets gebeuren en zo ja, wat moet er dan gebeuren? Ik besluit in ­gesprek te gaan met eerstejaars elektrotechniek student Ricky van Dooren. Ricky heeft als vooropleiding een technische mbo-opleiding gevolgd. Hij had dus al een passie voor techniek, voordat hij aan onze opleiding begon. Overigens is het aantal mbo’ers dat aan onze opleiding begint gedaald. Was de verhouding in 2009 80-20% mbo-havo/vwo, nu is dat precies ­omgedraaid. Ricky en ik willen samen verkennen wat ervoor nodig is om jongeren enthousiast te maken voor het automation-werkveld. Dit doen we ­onder andere door terug te kijken naar Ricky’s keuzemomenten en mijn eigen ervaringen, van ‘iets’ langer geleden.

 

Wat vind je van de aansluiting tussen jouw vorige opleiding en onze opleiding?

Ricky: mijn ervaring vanuit het mbo komt mooi van pas. Bijvoorbeeld bij ­plc’s programmeren. De mbo-docenten waarschuwden ons voor het niveau van het hbo-onderwijs en gaven aan dat een associate degree of om te gaan werken misschien betere opties waren. Het hbo is best streng maar in het afgelopen jaar zie ik dat het me best wel lukt. Toch zijn er ook onderwerpen die veel moeilijker zijn, dan wat ik gewend was. Ik vind wel dat het doorstroom­traject dat ik heb gevolgd vanuit mijn eigen mbo tekort schoot. Wiskunde bleek bijvoorbeeld toch nog een grote uitdaging op het hbo.

Peter: daarom hebben we al jaren een mbo-hbo doorstroomtraject dat ­bedoeld is om de mbo’ers kansrijker te maken om een technische hbo-vervolgopleiding goed te starten. Ik denk dat het goed is dat zo’n traject bij ons op school wordt aangeboden, omdat we dan de studenten ook kunnen laten zien hoe het op het hbo aan toe gaat.

Is er wel toekomst in het werken in de automatisering?

Ricky: tijdens mijn stagetijd heb ik al gezien dat er meer technische mensen nodig waren bij de instandhouding van het machinepark van het productie­bedrijf waar ik deel uitmaakte van de technische dienst. 

Peter:  dat geluid hoor ik ook van de mensen van de bedrijven die bij ons in de Werkveld Advies Raad zitten. ­Bedrijven moeten hun eigen werk auto­matiseren om de hoeveelheid werk aan te kunnen. Daar besteden we dan ook aandacht aan in ons lesprogramma, maar automatiseren is niet voldoende om het werk aan te kunnen. Zolang ik werk bij Avans, hoor ik dat de studenten die afstuderen meteen werk hebben - of ze gaan doorstuderen.

Heb je nog ideeën om meer studenten te interesseren voor onze opleiding?

Ricky:  de interesse voor techniek ­begon bij mij vroeger bij radio’s en magneten. Ik was altijd super nieuwsgierig en ik kon dan bij mijn ouders terecht met de vraag ‘Hoe werkt dit’? Ik denk dat veel kinderen die kans niet hebben of hier niets mee doen. Ook denk ik dat veel studenten het ‘magic moment’ missen. Het moment dat je lang aan iets werkt en dat je dan uiteindelijk een machine grote, moeilijke ­bewegingen laat doen is een ­magisch moment. Ik denk dat scholen een ­manier moeten vinden om dit magisch moment te kunnen creëren.

Peter: ik zie dat met name havisten en vwo’ers vaak geen idee hebben wat je met een studie elektrotechniek kunt doen. Automatisering komt niet meteen in hun gedachten op als mogelijke afstudeerrichting bij onze opleiding. Ik denk dat bedrijven in onze branche ons zouden kunnen helpen door aan jonge mensen te laten zien wat er zo leuk is aan automatiseren. Laat die jonge mensen zich maar verwonderen over wat we met (automatiserings-)techniek kunnen maken!              

Oproep aan de lezer

Misschien heb je nog ideeën om onze opleidingen te helpen of te ondersteunen. Laat het ons weten en neem contact met ons op: pgm.vandenberg@avans.nl