Lage olieprijs maakt de industrie lean & mean

Olieproducerende landen hebben het zwaar en investeringen in nieuwe energieprojecten blijven uit. Er moeten maatregelen genomen worden om de verliezen op te vangen. Vaak zijn dit pijnlijke oplossingen, maar op de lange termijn zullen we hier beter (lees: efficiënter) uitkomen. Om met Friedrich Nietzsche te spreken: dat wat je niet doodt, maakt je sterker.

De historisch lage olieprijs is inmiddels geen nieuws meer, maar een gegeven. We zitten nu op 39 dollar per vat Amerikaanse olie. Vorig jaar rond deze tijd was dat nog 103 dollar. Voorlopig zie ik geen herstel in het verschiet. Hier zijn een aantal redenen voor te noemen. Het Midden-Oosten wil zijn productie op peil houden om het marktaandeel te beschermen. De Amerikanen blijven schalieolie en -gas produceren, waarmee ze enerzijds zorgen voor overproductie en anderzijds bijdragen aan de verminderde vraag naar olie. En de economie van China groeit minder hard dan voorheen, wat de energieconsumptie en dus de vraag tempert. Daarbovenop: als het embargo van de VS op de handel met Iran wegvalt, verwacht ik dat de olieprijs kan duikelen naar een schokkende 20 dollar per vat.

Positieve kant van banenverlies

De gevolgen van de dalende olieprijs voor de economie worden steeds duidelijker. Vorige maand kondigde Shell flinke bezuinigingsplannen aan. Het bedrijf ziet voorlopig geen herstel van de olieprijskoers en moet maatregelen nemen om winstgevend te blijven. Daarom gaat het concern flink snijden in de kosten door assets te verkopen en 6.500 banen te schrappen. En het is niet de enige speler in deze markt die maatregelen neemt. In totaal verdwenen er wereldwijd al 70.000 banen in de olie-industrie.

Hoe treurig ook voor het personeel in kwestie, toch zie ik ook positieve kanten aan deze ontwikkeling. Of beter gezegd: het kondigt een omwenteling aan in de industrie. Eentje die naar mijn mening al eerder plaats had moeten vinden, maar die tot nu toe niet noodzakelijk was. Jarenlang was olie- en gasproductie een zeer winstgevende business. Daarom voelden de producerende bedrijven weinig urgentie om hun werkprocessen te optimaliseren en geld vrij te maken voor innovaties. Efficiëntie stond bij deze bedrijven niet hoog op de agenda. Nu de olieprijs naar een dieptepunt is gezakt, is de tijd gekomen om de efficiëntieslag, die we eerder al hadden kunnen maken, alsnog door te voeren.

Inhuren en uitbesteden

Deze omslag naar een rendabeler bedrijfsvoering maakt olieproducerende maatschappijen toekomstbestendig. Daarnaast levert het ook voordelen op voor de dienstenleveranciers, denk aan een Emerson, Fluor of Samsung. Maar het geldt ook voor mijn eigen bedrijf Hint. De vraag naar hun services en experts stijgt. Ik zie dan ook dat de contractors hun aanbod aanpassen. De ‘dozenschuivers’ worden solution providers, omdat daar steeds meer behoefte aan is. Solution providers leveren totaaloplossingen die de logge energie-producerende multinationals ondersteunen bij de broodnodige optimalisatie op hun werkvloeren.

Veel banen die verdwijnen zijn ondersteunende functies en behoren niet tot de ‘kern’. Het betreft medewerkers die in een lean and mean bedrijf niet cruciaal zijn. Technici blijven veelal behouden. Deze personeelsstrategie vindt zijn oorsprong in de technische vooruitgang. De grootste drijver van deze efficiëntieslag is technologie. En om nog wat specifieker te zijn: automatisering zorgt ervoor dat er meer gedaan kan worden met minder mensen. Wat er nog wél nodig is aan mensen en kennis, wordt ingehuurd wanneer dat nodig is. En zoveel mogelijk werkzaamheden worden uitbesteed aan specialistische dienstverleners. Deze flexibilisering maakt het mogelijk om de vaste lasten te verlagen. Het is een beproefd recept op weg naar een doelmatiger bedrijfsvoering.

Het zal nog even duren, maar ooit zal de olieprijs weer opkrabbelen en stijgen de winsten van de oliemaatschappijen. Want de markt is per definitie cyclisch, en besparingen zullen op termijn renderen. Eén groot voordeel: tegen die tijd is de industrie een flink stuk efficiënter dan vroeger.

Blog Wouter Last, president Hint

Advertisment ad adsense adlogger